Zameczek Prezydencki
Zamek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w Wiśle; położony na stoku Zadniego Gronia przy drodze z Wisły Czarne do Przełęczy Kubalonka w Beskidzie Śląskim (województwo śląskie). Zbudowany w miejscu spalonego drewnianego pałacyku myśliwskiego Habsburgów z 1907 r. wg projektu wybitnego krakowskiego architekta prof. Adolfa Szyszko-Bohusza w latach 1929-1931. W 1931 r. po przekazaniu przez Sejm Śląski prezydentowi RP (wówczas był nim Ignacy Mościcki), wykorzystywany był przez głowę państwa w celach wypoczynkowych.
W czasie okupacji (1939-1945) Zamek znajdował się w dyspozycji niemieckiego SS. Niewątpliwie przebywali w nim wyżsi dostojnicy hitlerowskich Niemiec, lecz brak jest pewnych informacji źródłowych.
Po wojnie budynek, z którego zginęła część wyposażenia, szybko odrestaurowano i przekazano z powrotem do dyspozycji prezydenta. W 1948 r. przebywał tu Bolesław Bierut. Po likwidacji urzędu prezydenta służył jako ośrodek wypoczynkowy Urzędu Rady Ministrów. Kilkakrotnie tylko był tu Władysław Gomułka, za to regularnie przyjeżdżał tu polować na głuszce Konstanty Rokossowski. Dwa razy do roku, na Wielkanoc i Boże Narodzenie, gościł tu premier Józef Cyrankiewicz. Bywali Piotr Jaroszewicz, Edward Ochab, Franciszek Waniołka, Włodzimierz Sokorski, Edward Gierek. Zameczek użyczał też gościny ludziom nauki (Tadeusz Kotarbiński, Szczepan Pieniążek, Zygmunt Skibniewski) i sztuki (Nina Andrycz, Iga Cembrzyńska, Władysław Hańcza, Czesław Wołłejko).
Od 1981 r. obiekt stał się domem wczasowym KWK Pniówek, lecz cały czas pozostawał własnością Skarbu Państwa. W latach 90. był dzierżawiony przez Jastrzębską Agencję Turystyczną. W 2002 r. został na powrót przejęty przez Kancelarię Prezydenta RP. Remontowany w latach 2003-05 z jednoczesną przebudową obiektów towarzyszących. Oddany do ponownego użytku w 2005 r. przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego jako Rezydencja Prezydenta RP Zamek - Narodowy Zespół Zabytkowy w Wiśle, oprócz funkcji reprezentacyjnych i wypoczynkowych dla prezydenta RP jest także udostępniany zwiedzającym i turystom.
Obok budynku drewniana kaplica z 1909 r. oraz widok na Jezioro Czerniańskie. Kaplica jest elementem szlaku architektury drewnianej woj. śląskiego.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- Purchla J. (red.): Zamek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w Wiśle Kraków 2005;
- Semik Teresa: Kasztel na Zadnim Groniu, w: "Dziennik Zachodni" 28-30. 12. 1990;
- Then Wanda: Scheda po Mościckim, w: "Dziennik Zachodni" 03.10.1997.