Pole powierzchni

Pole powierzchni

Pole powierzchni (potocznie po prostu powierzchnia figury lub pole figury) - miara, przyporzÄ…dkowujÄ…ca danej figurze nieujemnÄ… liczbÄ™ w pewnym sensie charakteryzujÄ…cÄ… jej rozmiar.

Ścisła definicja wymaga wykonania pewnej konstrukcji.

Spis treści

[edytuj] Konstrukcja pojęcia pola

[edytuj] I Definicja

Zobacz więcej w osobnych artykułach: Miara Jordana, Miara Lebesgue'a, Wymiar pudełkowy.

Najczęściej spotykana definicja (i jedna z najogólniejszych) odwołuje się do następującej konstrukcji:

  1. Pokrywamy całą płaszczyznę, na której znajduje się dana figura, siatką przylegających kwadratów o bokach a1.
  2. Liczbę kwadratów mających choćby jeden punkt wspólny z figurą, której powierzchnię mierzymy, oznaczamy przez n1.

Tworząc rozmaite siatki kwadratów o coraz to mniejszych bokach a_1>a_2>a_3>\ldots, itd. uzyskujemy ciąg liczb n1,n2,....
Polem powierzchni nazywamy granicÄ™:

S=\lim_{i \to \infty}n_i~a_i^2

Granica ta nie zawsze istnieje. Jeśli nie istnieje, pola powierzchni nie da się obliczyć tą metodą.

Co więcej, konstrukcja ta ma jeszcze jedną wadę - choć dobrze sprawdza się w typowych wypadkach, jednak nie posiada podstawowej własności, która intuicyjnie powinna charakteryzować pole powierzchni: suma pól dwóch nie nachodzących na siebie figur może być większa niż pole figury powstałej z ich połączenia.

[edytuj] II Definicja

Sposób ten jest nieco mniej abstrakcyjny od poprzedniego i jednocześnie może być używany do obliczania pól powierzchni w przestrzeni trójwymiarowej.
Algorytm obliczania pola S powierzchni σ:

1. Weźmy dowolna liczbę r>0.
2. Niech V(σ,r) będzie objetoscią sumy (NIE sumą objętości) wszystkich kul o środkach należących do powierzchni σ i promieniu r.
3. Jeżeli istnieje granica:
S=\lim_{r \to 0}{V(\sigma,r) \over 2r}
to liczba S jest polem powierzchni σ.

[edytuj] Problem wyznaczania pól dla wszystkich figur

\{(x,y):0<x<1,\ 0<y<1,\ x,y sÄ… wymierne } oraz
\{(x,y): 0<x<1,\ 0<y<1,\ x jest niewymierny lub y jest niewymierny}
sÄ… rozłączne i oba majÄ… zewnÄ™trznÄ… miarÄ™ Jordana równÄ… 1. Suma tych dwóch figur (czyli wnÄ™trze kwadratu) ma pole równe 1, skÄ…d możemy wnioskować że pola naszych figur nie można zdefiniować używajÄ…c podejÅ›cia Jordana.

[edytuj] Definicja szkolna

Definicja używana w gimnazjach i szkołach średnich.

  1. Obieramy kwadrat o boku 1.
  2. Kwadrat ten zwany kwadratem jednostkowym jest jednostkÄ… pola.
  3. Pole jest równe liczbie kwadratów jednostkowych lub jego części mieszczących się całkowicie w mierzonej figurze.

Definicja ta tak naprawdę podaje tylko dolne oszacowanie pola powierzchni danej figury, którego dokładność zależy od kształtu figury.

[edytuj] Pole pod krzywÄ…

Pole między krzywą daną równaniem y=f(x) a osią OX ograniczone prostymi x=a i x=b, a≤b jest równe całce oznaczonej

S=\int\limits_{a}^{b}|f(x)|dx

[edytuj] Pola typowych figur

S=\frac{nar}{2}=nr^2\,\operatorname{tg}\frac{\pi}{n}=\frac{n}{2}R^2\sin\frac{2\pi}{n}=\frac{n}{4}a^2\,\operatorname{ctg}\frac{\pi}{n}
S=\frac{\sqrt{3}}{4}a^2

[edytuj] Zobacz też