Kuna (waluta)
Kuna – waluta Chorwacji. Obowiązywała w Niezależnym Państwie Chorwackim w czasie II wojny światowej (1941-1945). Została ponownie wprowadzona w 1994 r. jako waluta Republiki Chorwackiej. Dzieli się na 100 lip. Kod walutowy wg ISO 4217 to HRK.
Spis treści |
[edytuj] Pochodzenie i znaczenie nazwy
Słowa "kuna" i "lipa" mają w językach chorwackim i polskim takie samo znaczenie. Nazwa waluty nawiązuje do okresu średniowiecza, kiedy na terenie Chorwacji skóry kun stosowane były w handlu jako jednostka wartości. Niekiedy słowo "kuna" błędnie łączone jest z "koroną" – nazwą waluty m.in. Czech i Słowacji.
[edytuj] Historia
[edytuj] Pierwsza kuna, 1941-1945
Kuna została wprowadzona po utworzeniu w czasie II wojny światowej marionetkowego, faszystowskiego Niezależnego Państwa Chorwackiego. Waluta dzieliła się na 100 "banica" i zastępowała jugosłowiańskiego dinara wg równego parytetu. Po upadku NPC i odtworzeniu Jugosławii ponownie wprowadzono dinara, tym razem wg parytetu 1 dinar = 40 kuna.
[edytuj] Druga kuna, od 1994
Kuna została ponownie wprowadzona w czerwcu 1994 po okresie przejściowym 1991-1994, kiedy na miejscu jugosłowiańskiego dinara obowiązywał dinar chorwacki. Kurs wymiany dinara na kunę wynosił 1000 do 1.
Wybór nazwy "kuna" wiązał się z licznymi kontrowersjami. Wynikały one z historii waluty, która poprzednio obowiązywała w marionetkowym państwie faszystowskim (NPC). Chorwacki rząd bronił swojego wyboru, zwracając uwagę na historyczne nawiązanie do handlu skórami kun, podczas gdy przeciwnicy nazwy podkreślali, że sugeruje ona ciągłość pomiędzy wojennym reżimem i odtworzonym demokratycznym państwem chorwackim. Jako alternatywę proponowano nazwę "kruna" (korona), nawiązującą do korony austro-węgierskiej. Propozycję odrzucono, ponieważ także sugerowała ciągłość z NPC – nowa waluta dzielić się miała na 100 banica.A dzieli się na 100 lipa. Banknoty są dość podobne do marki niemieckiej.
Kuna jest emitowana przez Chorwacki Bank Narodowy. Monety są bite w Chorwackim Instytucie Monetarnym.
[edytuj] Monety i banknoty w obiegu
W obiegu znajdują się:
- monety o nominałach 1, 2, 5, 10, 20 i 50 lip, oraz 1, 2, 5 i 25 kun.
- banknoty o nominałach 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 i 1000 kun.
[edytuj] Monety
- 1 lipa
- 2 lipy
- rewers: winorośl
- 5 lipa
- rewers: dąb
- 10 lipa
- rewers: tytoń
- 20 lipa
- rewers: oliwka
- 50 lipa
- rewers: degenia
- 1 kn
- rewers: słowik
- 2 kn
- rewers: tuńczyk
- 5 kn
- rewers: niedźwiedź brunatny
- 25 kn
- monety pamiątkowe; różne rewersy
[edytuj] Banknoty
- 5 kn
- przód: Petar Zrinski i Fran Krsto Frankopan
- tył: Zamek w Varazdinie
- 10 kn
- przód: Juraj Dobrila
- tył: Amfiteatr w Puli
- 20 kn
- przód: Josip Jelačić
- tył: Zamek hrabiego Eltz w Vukovarze
- 50 kn
- przód: Ivan Gundulić
- tył: Starówka Dubrovnika
- 100 kn
- przód: Ivan Mažuranić
- tył: Kościół św. Wita w Rijece
- 200 kn
- przód: Stjepan Radić
- tył: Garnizon w Osijku
- 500 kn
- przód: Marko Marulić
- tył: Pałac Dioklecjana w Splicie
- 1000 kn
- przód: Ante Starčević
- tył: Posąg Króla Tomislava i katedra w Zagrzebiu
[edytuj] Aktualny kurs wymiany
- Na Yahoo! Finance:
AUD|CHF| EUR| GBP| JPY| USD| PLN
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Unia Europejska |
euro • korona duńska • korona szwedzka • funt szterling • korona czeska • korona słowacka • forint węgierski • złoty polski • lit litewski • łat łotewski • korona estońska • lew bułgarski • lej rumuński • funt gibraltarski |
| Europa Zachodnia |
frank szwajcarski • korona norweska • korona islandzka • korona Wysp Owczych • funt manx • funt Jersey • funt Guernsey |
| Europa Wschodnia |
rubel • hrywna ukraińska • rubel białoruski • lej mołdawski • rubel naddniestrzański |
| Bałkany |
denar macedoński • kuna chorwacka • dinar serbski • bośniacka marka zamienna • lek albański • nowa lira turecka |
| Zakaukazie | |
|
kursywą zaznaczone regiony autonomiczne suwerennych państw posiadające własne waluty |
|