Chanat
Chanat - rodzaj struktury wojskowo-półpaństwowej będącej w istocie formą istnienia Ordy, w której, ze względu na jej rozmiary pojawiają się już pewne stałe struktury dowodzenia i zarządzania.
Słowo Chanat było stosowane głównie przez ordy mongolskie, podczas gdy ordy tureckie nazwały tę samą strukturę kaganatem lub w okresie późniejszym sułtanatem.
Na czele chanatu/kaganatu stał zawsze chan/kagan, który posiadał absolutną władzę nad całą strukturą. Chanem/kaganem zostawała zwykle głowa aułu, który zapoczątkował istnienie ordy, z której wywodził się dany chanat. Chan nie mógł jednak zwykle osobiście dowodzić całym chanatem ze względu na jego rozmiary. Zmuszało go to do tworzenia struktury dowodzenia. Struktura ta zwykle opierała się na członkach rodziny samego chana i w dalszej kolejności na innych mężczyznach z jego pierwotnego aułu i plemienia.
Szczególnie duże chanaty, takie jak Imperium Mongolskie, które obejmowało swoim zasięgiem cały Wielki Step, musiało z konieczności być dzielone na jednostki terytorialne. Jednostkami tymi dowodzili pomniejsi chani/kaganowie, którzy przynajmniej w teorii uznawali podległość głównemu chanowi. Ze względu na wielkie odległości i trudności komunikacyjne jednostki te stawały się jednak w końcu niezależnymi ordami, które czasami "zapominały" o swoich korzeniach i zaczynały po jakimś czasie walczyć między sobą.
Chanaty/kaganaty, którym udawało się przetrwać więcej niż jedno pokolenie, wytwarzały często dość ścisłą hierarchę dowodzenia, wciąż jednak opartą na rodowo-klanowym pokrewieństwie. Członkowie tej hierarchii w końcu oddzielali się od masy zwykłych "żołnierzy" ordy i zaczynali tworzyć hermetyczną elitę, która powoli dążyła do przekształcania ordy w prawdziwe państwo. Proces ten jednak często kończył się z wielu powodów niepowodzeniem, stąd tylko nielicznym chanatom dane było przekształcić się w państwa.
Częściej zdarzało się, że chanat, który zdołał podbić jakieś wielkie państwo np: Chiny, "rozpływał" się pod wpływem swojego sukcesu. Kadra dowódcza takiego chanatu dołączała do struktur elity danego państwa, a szeregowi jej członkowie, poprzez mieszane małżeństwa coraz bardziej upodabniali się do miejscowej ludności.
[edytuj] Zobacz też
absolutna • despotyczna • elekcyjna • dziedziczna • konstytucyjna •• parlamentarna • stanowa • feudalna (patrymonialna)
Arcyksięstwo • Carstwo • Cesarstwo • Chanat • Emirat • Kalifat • Królestwo • Księstwo • Orda • Sułtanat • Wielkie księstwo