Brunei

Brunei

برني دارالسل
Negara Brunei Darussalam

Państwo Brunei Siedziba Pokoju
Flaga Brunei
Godło Brunei
Flaga Brunei Godło Brunei
Dewiza: (mal.) Brunei Darussalam
(Brunei - Siedziba Pokoju)
Hymn: Ya Allah lanjutkan la usia Duli tuanku
Położenie Brunei
Język urzędowy malajski
Stolica Bandar Seri Begawan
Ustrój polityczny monarchia absolutna
Głowa państwa sułtan Hassanal Bolkiah
Szef rządu sułtan Hassanal Bolkiah
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
162. na świecie
5770 km²
8,6%
Liczba ludności (2008)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
174. na świecie
381 3711
66 osób/km²
Jednostka monetarna dolar Brunei (BND)
Niepodległość od Wielkiej Brytanii
1 stycznia 1984
Strefa czasowa UTC +8
Kod ISO 3166 BN
Domena internetowa .bn
Kod samochodowy BRU
Kod telefoniczny +673
Mapa Brunei
1  Dane szacunkowe na lipiec 2008 roku, podane za CIA The World Factbook (Źródło:CIA) (en)

Brunei Darussalam (IPA: [bruˈnaj]), oficjalnie Państwo Brunei, Siedziba Pokoju (malajski: Negara Brunei Darussalam, Jawi: برني دارالسلام ) – państwo położone w Południowo-Wschodniej Azji, na północnym wybrzeżu wyspy Borneo. Brunei graniczy z Malezją. Ma dostęp do Morza Południowochińskiego.

Spis treści

[edytuj] Ludność

[edytuj] Grupy etniczne

64% Malajowie, 20% Chińczycy, 6% ludność rdzenna

[edytuj] Religie

[edytuj] Ustrój polityczny

Brunei to monarchia absolutna (sułtanat). Obowiązuje konstytucja z 29 września 1959 (znowelizowana w 1971). Najważniejszą osobą w państwie jest sułtan, który jest jednocześnie głową państwa i szefem rządu (obecnie jest nim Hassanal Bolkiah od 6 października 1967). Ma on władzę ustawodawczą i wykonawczą. Pomaga mu grono doradców. Jedyną legalną partią jest Zjednoczona Partia Narodowa Brunei (BNUP). Brunei należy do organizacji: APEC, NAM, ONZ, UNTAC, WHO.

[edytuj] Geografia

Państwo jest podzielone na dwie części na północy wyspy Borneo. Jest to teren nizinny o charakterze płaskiej równiny. Tylko na południu rozciągają się góry, gdzie usytuowany jest najwyższy szczyt kraju Pagonprick (1850 m). Na wschodnim wybrzeżu rozciągają się bagna, reszta wybrzeża jest piaszczysta. W Brunei występuje wiele krótkich rzek. Klimat kraju jest równikowy, wilgotny. Od listopada do marca występują duże opady deszczu. 75% powierzchni Brunei zajmują lasy równikowe. Na wybrzeżu występują zarośla mangrowe. W kraju występuje wiele gatunków małp i ptaków.

[edytuj] Najdłuższe rzeki

[edytuj] Największe jezioro

[edytuj] Najwyższe wzniesienia

[edytuj] Największe miasta

[edytuj] Port lotniczy

[edytuj] Warto zobaczyć

[edytuj] Podział administracyjny

Brunei jest podzielone na 4 dystrykty (daerah).

Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Brunei.

[edytuj] Historia

Od XIII w. istniało na terytorium dzisiejszego Brunei państewko malajskie, którego władcy w XV w. przyjęli islam, odkryte w 1521 r. przez Portugalczyków z wyprawy Ferdynanda Magellana. W XV w. powstał tu sułtanat, którego największy rozkwit przypada na XVI w. W 1580 r. na krótko opanowują go Hiszpanie, wkrótce wypierają ich Anglicy, których wpływy umacniają się do tego stopnia, że w 1888 r. sułtanat Brunei staje się protektoratem brytyjskim. W XVII oraz XVIII w. Anglicy i Holendrzy rywalizowali w zakładaniu swoich osad. W XVIII w. powstawały tutaj faktorie Kompanii Wschodnioindyjskiej. Później Brunei stało się ośrodkiem handlu niewolnikami i siedliskiem korsarzy, wytępionych w połowie XIX w. przez Anglików. W latach 1942-1945 kraj był okupowany przez Japończyków. W 1959 r. Londyn przyznał Brunei częściową autonomię, a w 1971 r. całkowitą autonomię wewnętrzną. W 1962 r. wybuchło zbrojne powstanie, które Brytyjczycy krwawo stłumili. Brunei uzyskało niepodległość 1 stycznia 1984 roku.

Stub sekcji Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

[edytuj] Demografia

(2005)
Liczba ludności 372 361
Ludność według wieku (%)
0 - 14 lat 28,6
15 - 64 lat 68,4
ponad 64 lata 3
Wiek (mediana)
W całej populacji 27,04 lat
Mężczyzn 27,63 lat
Kobiet 26,4 lat
Przyrost naturalny 1,9%
Współczynnik urodzeń 19,01 urodzeń/1000 mieszkańców
Współczynnik zgonów 3,42 zgonów/1000 mieszkańców
Współczynnik migracji 3,45 migrantów/1000 mieszkańców
Ludność według płci
przy narodzeniu 1,06 mężczyzn/kobiet
poniżej 15 lat 1,04 mężczyzn/kobiet
15 - 64 lat 1,13 mężczyzn/kobiet
powyżej 64 lat 0,9 mężczyzn/kobiet
Umieralność noworodków
W całej populacji 12,61 śmiertelnych/1000 żywych
płci męskiej 15,93 śmiertelnych/1000 żywych
płci żeńskiej 9,1 śmiertelnych/1000 żywych
Oczekiwana długość życia
W całej populacji 74,8 lat
Mężczyzn 72,36 lat
Kobiet 77,36 lat
Rozrodczość 2,3 urodzeń/kobietę
Commons